ΒΑΛΕΡΙΑΝ: Χωροχρονικός Πράκτορας

Σενάριο: Pierre Christin

Σχέδιο: Jean Claude Mezieres

Χρώμα: E. Tranle

Ο Βαλέριαν είναι ένας χωροχρονικός πράκτορας που βρίσκεται στο παρελθόν του πλανήτη Γη για να αντιμετωπίσει μια άγνωστη δύναμη που την απειλεί. Δουλεύει για μια διαγαλαξιακή εταιρία προστασίας της ισορροπίας του χωροχρόνου ονόματι Γκαλάξιτη και σύνδεσμος του με το υπόλοιπο σύμπαν, κατά την παραμονή του στη Γη του 1980, είναι η πράκτορας Λορελίν, με την οποία επικοινωνεί τηλεπαθητικά.

Όλα τα παραπάνω δεδομένα θα μπορούσαν από μόνα τους να συνθέσουν μια ενδιαφέρουσα ιστορία επιστημονικής φαντασίας. Από τη στιγμή, όμως, που εμπλέκεται το κείμενο του Pierre Christin το όλο εγχείρημα μετατρέπεται σε ένα άλμπουμ όπου "οι δυνάμεις του χωροχρόνου αντιμετωπίζουν τα πιο ισχυρά και σύγχρονα οικονομικά συμφέροντα".

Για όσους έχουν παρακολουθήσει την πορεία του Enki Bilal, ο Pierre Christin δεν χρειάζεται συστάσεις. Είναι ο συγγραφέας που συνέδεσε το όνομα του με τα πρώτα (αλλά ιδιαιτέρως σημαντικά) βήματα του μεγάλου δημιουργού και πρόκειται για έναν από του κορυφαίους συγγραφείς αυτών που θα ονομάζαμε "comics πολιτικής φαντασίας". Τα πονήματα του ΠΑΡΤΙΔΑ ΚΥΝΗΓΙΟΥ και ΟΙ ΦΑΛΑΓΓΕΣ ΤΗΣ ΜΑΥΡΗΣ ΤΑΞΗΣ (και τα δύο σε σχέδιο του Enki Bilal) θεωρούνται πλέον αριστουργήματα των ευρωπαϊκών comics και ιδανικά δείγματα της πλέον ωριμότερης έκφρασης της ένατης τέχνης.

Στη σειρά ΒΑΛΕΡΙΑΝ συνεργάζεται με τον Jean Claude Mezieres (ένα δημιουργό που έχει συνεργαστεί και με άλλα μεγάλα ονόματα του χώρου, όπως οι Jean Giraud, Reiser, Lob, Rene Goscinny κ.α.) για τη δημιουργία μιας σειράς ιστοριών επιστημονικής φαντασίας που, εκ πρώτης όψεως, δεν διαφοροποιούνται ιδιαίτερα από τα "παραδοσιακά" δείγματα του είδους αλλά, στην ουσία τους, καταφέρνουν να ενσωματώσουν ποικίλα SF χαρακτηριστικά με το πολιτικό κείμενο του Christin. Με αργούς ρυθμούς και ιδιαίτερη έμφαση στην ατμόσφαιρα, το κείμενο υιοθετεί τα χαρακτηριστικά μιας hardcore SF ιστορίας comics, αλλά ταυτόχρονα φλερτάρει και με το χιούμορ, την όπερα του διαστήματος αλλά, κυρίως, με την πολιτική σάτιρα.

Η σύγκρουση των οικονομικών συμφερόντων δύο μεγάλων πολυεθνικών εταιριών και ο αέναος αγώνας τους για ολοένα μεγαλύτερη δύναμη λαμβάνει εξωκοσμικές διαστάσεις στις σελίδες του άλμπουμ, δίνοντας την ευκαιρία στον Christin να καταθέσει του δικό του σχόλιο για την υπερβολική εμπιστοσύνη που κρύβει ο άνθρωπος στις δυνάμεις του αλλά και για την διαρκή υπερεκτίμηση των ικανοτήτων του. Από την άλλη, εξωκοσμικές διαστάσεις λαμβάνει και η ιδιότυπη σχέση και συνεργασία του Βαλέριαν με τη Λορελίν, των οποίων η τηλεπαθητική επικοινωνία δεν διαφέρει ιδιαίτερα από την ανάγνωση μια ερωτικής επιστολής.

Το σχέδιο του Mezieres, ένα μείγμα "καθαρής γραμμής" και έντονου "μελανώματος", είναι λιτό και λειτουργικό χωρίς ιδιαίτερες σχεδιαστικές εξάρσεις στην απεικόνιση των χαρακτήρων αλλά με μεγάλη έμφαση στο κοσμικό στοιχείο της ιστορίας. Κατά τα πρότυπα του μεγάλου δασκάλου Hugo Pratt, ο Mezieres υιοθετεί την τεχνική των εναλλασσόμενων καρέ γκρο-πλαν και το διαρκές προφίλ ή τη γωνία των τριών τετάρτων στις σκηνές των διαλόγων και τα συνδυάζει με το έντονο και, σε σημεία, "ασταθές" μελάνι των comics του Pratt. Εκεί όμως που πραγματικά εντυπωσιάζει τον αναγνώστη με τη σχεδιαστική του δεινότητα είναι οι "σουρεαλιστικές" σκηνές της ιστορίας. Σε αντίθεση με τη λιτή και ελαφρώς noir απεικόνιση του γήινου περιβάλλοντος, το Σύμπαν στις σελίδες του Mezieres είναι πολύχρωμο και φωτεινό, ακόμα και στην επικίνδυνη εκδοχή του. Με έντονες τις επιρροές από τις διαστημικές απεικονίσεις των comics του Moebius, τις οποίες, όμως, συνδυάζει με μια πιο "αμερικανική" αισθητική, ο Mezieres σχεδιάζει διαστημόπλοια, εξωγήινα πλάσματα, πλανήτες και ηλιακά συστήματα με εντυπωσιακή λεπτομέρεια και άνεση. Τα διαστημόπλοια του, συγκεκριμένα, είναι τόσο καλοσχεδιασμένα που σου δίνεται η εντύπωση πως ο δημιουργός πραγματικά απολάμβανε τον σχεδιασμό τους, αν κρίνει κανείς από την σχεδόν "αδικαιολόγητη" ποικιλία σχεδίων και μεγεθών.

Οι περιπέτειες του Βαλέριαν συνθέτουν σε γενικές γραμμές μια ενδιαφέρουσα σειρά ιστοριών, κυρίως για αυτούς που αναζητούν πιο "ψαγμένη" επιστημονική φαντασία αλλά που πάλι δεν θέλουν να σπάσουν και το κεφάλι τους από τον πολύ προβληματισμό. Το μόνο που ίσως να προβληματίσει ή έστω να ενοχλήσει, κάποιον στη συγκεκριμένη σειρά είναι οι κοφτοί και αποσπασματικοί διάλογοι των πρωταγωνιστών και ο αργός ρυθμός αφήγησης, αλλά αυτό, πάλι, είναι καθαρά υποκειμενικό.

Η σειρά κυκλοφορεί στη χώρα μας υπό τη μορφή άλμπουμ από τις εκδόσεις Μαμούθ Κόμιξ και μέχρι στιγμής έχουν κυκλοφορήσει δύο άλμπουμ που συνθέτουν όμως μία ιστορία, οπότε όποιος αποφασίσει να το διαβάσει να ξέρει πως πρέπει να τα αγοράσει και τα δύο. Αξίζει πάντως να επενδύσει κανείς.

Collector's Data

Η σειρά ΒΑΛΕΡΙΑΝ εκδίδεται στη Γαλλία από το 1967 και αποτελεί μια από τις πρώτες σειρές επιστημονικής φαντασίας που παρουσιάστηκαν στη γαλλική αγορά. Οι ιστορίες που κυκλοφόρησαν στη χώρα μας χρονολογούνται από το 1980 και δημοσιεύτηκαν για πρώτη φορά στο Σαββατιάτικο ένθετο περιοδικό ΚΟΜΙΚΣ, της εφημερίδας ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ.

Μέχρι στιγμής έχουν κυκλοφορήσει τα εξής άλμπουμ:

ΣΤΑΣΗ ΣΑΤΕΛΕ, ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΚΑΣΣΙΟΠΗ, Μαμούθ Κόμιξ, Ιανουάριος 2004 (METRO CHATELET-DIRECTION CASSIOPEE, Dargaud Edition, 1980)

ΣΤΑΣΗ ΜΠΡΟΥΚΛΙΝ, ΤΕΡΜΑΤΙΚΟΣ ΣΤΑΘΜΟΣ ΣΥΜΠΑΝ, Μαμούθ Κόμιξ, Νοέμβριος 2004 (BROOKLYN STATION-TERMINUS COSMOS, Dargaud Edition, 1981)

Στο ένθετο περιοδικό ΚΟΜΙΚΣ της ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗΣ παρουσιάστηκαν επίσης οι ιστορίες:

• ΤΑ ΦΑΝΤΑΣΜΑΤΑ ΤΟΥ ΙΝΒΕΡΛΟΧ, ΚΟΜΙΚΣ της ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗΣ #34-36
• ΟΙ ΚΕΡΑΥΝΟΙ ΤΗΣ ΥΨΙΔΟΣ, ΚΟΜΙΚΣ της ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗΣ #55-57

Στη χώρα μας έχουν κυκλοφορήσει επίσης τα παρακάτω άλμπουμ του P. Christin, όλα σε σχέδιο του Enki Bilal.

• ΟΙ ΦΑΛΑΓΓΕΣ ΤΗΣ ΜΑΥΡΗΣ ΤΑΞΗΣ, εκδόσεις Ars Longa, 1986 (LES PHALANGE DE L'ORDRE NOIR, Dargaud Editeur, 1979)
• Η ΠΟΛΗ ΠΟΥ ΔΕΝ ΥΠΗΡΧΕ, εκδόσεις Ars Longa/Nemo, 1988 (LA VILLE QUI N'EXISTAIT PAS, Dargaud Editeur, 1977)
• ΠΑΡΤΙΔΑ ΚΥΝΗΓΙΟΥ, εκδόσεις Βαβέλ, 1988 (PARTIE DE CHASSE, Dargaud Editeur, 1983)

Επειδή τα δύο πρώτα άλμπουμ είναι ιδιαίτερα δύσκολο να βρεθούν στις ελληνικές τους εκδόσεις, αξίζει να αναζητήσετε τις πρόσφατες επανεκδόσεις τους από τη Humanoids Publishing και τη DC. Μάλιστα, η συλλογή TOWNSCAPES (Humanoids/DC Comics, 2004) παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον γιατί εκτός από το Η ΠΟΛΗ ΠΟΥ ΔΕΝ ΥΠΗΡΧΕ, περιλαμβάνει και τα αδημοσίευτα στην Ελλάδα, THE CRUISE OF LOST SOULS και SHIP OF STONE.