Αταλάντη: Η Γέννηση Ενός Μύθου

Σενάριο-Σχέδιο: Crisse Anubis Comics 2006

Η Αταλάντη ήταν η μόνη γυναίκα που συμμετείχε στην Αργοναυτική εκστρατεία. Προικισμένη με εξαιρετικές φυσικές ικανότητες που τις χάρισαν οι θεοί και εγκαταλελειμένη από την οικογένεια της, αναζητά την ταυτότητα της, στη σκοτεινή εποχή των μύθων της Ελληνικής Αρχαιότητας. Ο πρώτος της στόχος είναι να γίνει ισότιμο μέλος των Αργοναυτών. Στη συνέχεια, θα επιχειρήσει να προσεγγίσει τις Αμαζόνες. Πρώτα, όμως, πρέπει να περάσει από μια δοκιμασία...

Το ταλαιπωρημένο θέμα της μεταφοράς των αρχαίων ελληνικών μύθων σε μορφή comics αποτελεί ένα μεγάλο -και ανοιχτό προς συζήτηση- κεφάλαιο, αλλά και σταθερή πηγή έμπνευσης για πολλούς δημιουργούς, τόσο του εξωτερικού όσο και της εγχώριας σκηνής. Η περίπτωση της Αταλάντης αποτελεί μια από τις πιο πρόσφατες εκδοτικές προσπάθειες του είδους και αναμφίβολα μια από τις πιο ενδιαφέρουσες.

Σε αντίθεση με ότι απαιτεί η "παράδοση" στο συγκεκριμένο χώρο, ο Crisse δεν μεταφέρει ένα κομμάτι των αρχαίων ελληνικών μύθων σε μια ιστορία comics, αλλά δημιουργεί μια ιστορία που εμπνέεται από την ελληνική μυθολογία. Και στο σημείο αυτό, οφείλουμε να δώσουμε έμφαση στην έννοια της "δημιουργίας". Στις σελίδες του άλμπουμ, υπάρχουν δύο βασικοί αφηγηματικοί άξονες που συνυπάρχουν αρμονικά και αλληλοσυμπληρώνονται. Από τη μία, υπάρχει η ιστορία ενός μωρού που διώχτηκε από τους γονείς του και μεγάλωσε στο δάσος, υπό την προστασία των πλασμάτων που ζουν εκεί (ένας αφηγηματικός άξονας που θα μπορούσε να υπάρχει σε οποιοδήποτε παραμύθι) και από την άλλη, υπάρχει η ιστορία της Αταλάντης, όπως αυτή περιγράφεται στην ελληνική μυθολογία. Ο Crisse επιλέγει να ενώσει τις δύο ιστορίες και να δημιουργήσει μια τρίτη, δική του εκδοχή, που δεν εντάσσεται ούτε στο χώρο των παραμυθιών ούτε στο χώρο των μύθων, αλλά σε αυτόν μιας ιστορίας comics.

Ακολουθώντας το δρόμο που χάραξαν και χαράσσουν οι μεγάλοι δημιουργοί της λογοτεχνίας του φανταστικού, ο Crisse επιλέγει να δημιουργήσει τη δική του "σκοτεινή εποχή των Μύθων της Αρχαίας Ελλάδας", πριν τα ιστορικά γεγονότα διεκδικήσουν τη θέση τους στα ιστορικά βιβλία. Όπως, λοιπόν, η "Υβοριανή Εποχή" διαδέχτηκε την καταπόντιση της Ατλαντίδας και προηγήθηκε των ιστορικών χρόνων, στις ιστορίες του Robert E. Howard, έτσι και στην περίπτωση μας, υπήρξε μια χρονική περίοδος, στην οποία γεννήθηκε και αναπτύχθηκε το σύνολο των Ελληνικών Μύθων. Μέσα σε αυτό το μυθολογικό πλαίσιο, εξελίσσεται και η ιστορία της Αταλάντης που αποτελεί μια από τις λιγότερο γνωστές αφηγήσεις της Ελληνικής Παράδοσης. Κατά τη γνώμη μου, η επιλογή αυτή δεν έγινε τυχαία, εφόσον δίνει τη δυνατότητα στο δημιουργό να πειραματιστεί με το Μύθο και τις παραλλαγές του. Παρ' όλα αυτά, ο Crisse επιμένει στην "ιστορικότητα" των γεγονότων, όπως αυτά καταγράφονται στην αρχαία ελληνική γραμματεία και οι όποιες διαφοροποιήσεις επιβάλλονται από το γενικότερο αφηγηματικό πλαίσιο.

Το ΑΤΑΛΑΝΤΗ: Η ΓΕΝΝΗΣΗ ΕΝΟΣ ΜΥΘΟΥ είναι, για το δημιουργό του, μια ιστορία comics σε μορφή άλμπουμ και ως τέτοια αντιμετωπίζεται. Η έμφαση δίνεται στην αλληλουχία των γεγονότων, στη δράση, στους χαρακτήρες και στις χιουμοριστικές εξάρσεις και όχι στην πιστή απόδοση του μύθου, βάση κάποιου βιβλίου. Η Αταλάντη του Crisse θα μπορούσε να είναι η Αταλάντη της Ελληνικής Μυθολογίας, οι περιπέτειες που περιγράφονται στις σελίδες του άλμπουμ θα μπορούσαν να αποτελούν χαμένα κομμάτια του μύθου που επιβίωσε, δεν φιλοδοξούν, όμως, να γίνουν. Αν και τα μυθολογικά στοιχεία που αναφέρονται είναι απολύτως ακριβή και ένας υποψιασμένος αναγνώστης είναι στην ευχάριστη θέση να ανακαλύψει τη σε βάθος έρευνα που έκανε ο δημιουργός, πριν από τη συγγραφή της ιστορίας (πράγμα αρκετά σπάνιο αν θυμηθούμε τις περιπέτειες του τηλεοπτικού Ηρακλή ή την κλασσική κινηματογραφική εκδοχή του μύθου του Περσέα στο CLASH OF THE TITANS), το τελικό αποτέλεσμα παραμένει μια απολαυστική comic ιστορία.

Στο εικαστικό του μέρος, το άλμπουμ ακολουθεί τη σχεδιαστική παράδοση που χαρακτηρίζει τα mainstream ευρωπαϊκά comics, όπως αυτή διαμορφώθηκε στο δεύτερο μισό της δεκαετίας του 1990. Η καθαρή γραμμή της ευρωπαϊκής σχολής είναι παρούσα και ταυτόχρονα, ενισχύεται με έντονα μελάνια που τονίζουν τα περιγράμματα των χαρακτήρων και τους προσδίδουν μια ιδιαίτερη αίσθηση όγκου. Τα πρόσωπα των πρωταγωνιστών ακροβατούν μεταξύ της ρεαλιστικής απεικόνισης και της καρικατούρας, γεγονός που δίνει μια, εκ πρώτης όψεως, χιουμοριστική αισθητική στο comic, η οποία, όμως, ουσιαστικά, δεν υφίσταται. Αν και τα χιουμοριστικά στοιχεία του άλμπουμ εξαντλούνται σε κάποιους δευτερεύοντες χαρακτήρες και στα αστεία των πρωταγωνιστών, μόνο διαβάζοντας το συνειδητοποιεί ο αναγνώστης πως πρόκειται για μια καθαρά περιπετειώδη και όχι χιουμοριστική ιστορία, καθώς η μορφή των σελίδων προδιαθέτει για κάτι διαφορετικό. Σε αυτό συμβάλουν και τα έντονα φωτεινά χρώματα, τα οποία συναντούμε, συνήθως, σε χιουμοριστικές εκδόσεις. Στο σημείο αυτό, πάντως, οφείλουμε να επισημάνουμε πως ο χρωματισμός των σελίδων μέσω ηλεκτρονικού υπολογιστή αποτελεί μία από τις "αδυναμίες" της ευρωπαϊκής σκηνής, εξαιτίας της ομοιογένειας που προκαλείται. Προφανώς, λόγω της μαζικότητας της παραγωγής που παρατηρείται στα εκδοτικά δρώμενα, μια μερίδα των μεγάλων γαλλικών εταιριών φαίνεται να τυποποιεί το χρωματισμό σε κάποιες από τις πιο εμπορικές σειρές. Έτσι, αν ξεφυλλίζοντας την Αταλάντη σας έρθουν στο μυαλό οι σειρές ΑΡΜΑΔΑ ή ΑΝΑΧΡΟΝ (που διαβάζουμε εδώ και κάποια χρόνια στις σελίδες του 9 της ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑΣ), μη σας φανεί παράξενο. Πρόκειται για comics τα οποία, αν και έχουν διαφορετική θεματολογία, εύκολα ομαδοποιούνται, λόγω του χρώματος, μιας και ο τρόπος με τον οποίο χρωματίζονται, καθώς και το τελικό αισθητικό αποτέλεσμα, είναι σχεδόν ίδια. Συνδυάστε το αυτό και με μια σχεδιαστική γραμμή που δεν διαφοροποιείται ιδιαίτερα και δίνουμε ένα πάτημα σε όσους υποστηρίζουν πως τα ευρωπαϊκά comics τους φαίνονται όλα ίδια (αυτό δεν ισχύει, βέβαια, αλλά καμιά φορά...).

Το ΑΤΑΛΑΝΤΗ: Η ΓΕΝΝΗΣΗ ΕΝΟΣ ΜΥΘΟΥ δεν είναι το άλμπουμ που θα αλλάξει τη ζωή σας, αποτελεί, όμως, ένα πολύ αξιόλογο δείγμα σύγχρονου ευρωπαϊκού comic και υπόδειγμα για τον τρόπο με τον οποίο οφείλει να γίνεται η μεταφορά της Ελληνικής (και όχι μόνο) Μυθολογίας, στις σελίδες των comics. Και επειδή ο αριθμός των Ελλήνων δημιουργών που έχουν καταπιαστεί, εδώ και χρόνια, με το είδος είναι μεγάλος και τα αποτελέσματα (κατά τη γνώμη μου πάντα) ιδιαιτέρως φτωχά, καλό θα ήταν, όσοι ενδιαφέρονται να κάνουν κάτι ανάλογο, να ρίξουν μια ματιά στις σελίδες του άλμπουμ και να μελετήσουν τον τρόπο με τον οποίο διατηρούνται οι ισορροπίες μεταξύ της αφήγησης μιας ιστορίας comic και της μεταφοράς ενός μύθου. Εν τέλει, αυτό που έχει σημασία δεν είναι το πόσο "κλισέ" είναι ένα θέμα, αλλά το πόσο έξυπνα και δημιουργικά προσεγγίζεται.

Collector's Data

- Το άλμπουμ ΑΤΑΛΑΝΤΗ: Η ΓΕΝΝΗΣΗ ΕΝΟΣ ΜΥΘΟΥ (ATALANTE: LE PACTE, Soleil Productions, 2000) κυκλοφόρησε το καλοκαίρι του 2006, από τις εκδόσεις Anubis. Στη Γαλλία έχουν επίσης κυκλοφορήσει τα άλμπουμ ATALANTE: NAUTILIAA (Soleil Productions, 2002) και ATALANTE: LES MYSTERES DE SAMOTHRACE (Soleil Productions, 2003).

- Ο Didier Chrispeels (που υπογράφει με το ψευδώνυμο Crisse) γεννήθηκε στις Βρυξέλλες, το 1958. Έχει συνεργασθεί με μεγάλους εκδοτικούς οίκους, κυρίως ως σεναριογράφος, αλλά, γενικά, προτιμά να υπογράφει ο ίδιος τόσο το κείμενο όσο και το σχέδιο των ιστοριών του. Είναι ο δημιουργός αρκετών σειρών comics, οι οποίες, συνήθως, κινούνται στο χώρο του φανταστικού και της επιστημονικής φαντασίας.