Περί τεχνών (συγκεκριμένα της 9ης)

Αρκετές φορές τον τελευταίο καιρό, βρέθηκα στην ευχάριστη θέση να συζητώ με φίλους (εκτός του χώρου μας) για το αν τα comics είναι τέχνη ή όχι. Ο λόγος για τον οποίο χαρακτηρίζω «ευχάριστη» τη θέση, δεν αφορά στο αντικείμενο της συζήτησης. Αντιθέτως! Συνηθίζω να παίρνω ανάποδες κάθε φορά που πρέπει να τεκμηριώσω το αυτονόητο, πόσο μάλλον σε μυαλά που δεν το αξίζουν. Ευτυχώς όμως αυτό δεν αφορά τους συγκεκριμένους ανθρώπους κι έτσι μπήκα αυτόματα στη διαδικασία ενώπιόν τους αλλά και αργότερα μένοντας μόνος, να προσπαθώ να καταρρίψω το επιχείρημά τους. Ότι δηλαδή τα comics είναι τεχνική και όχι τέχνη όπως υποστήριζα. Η εμμονική φύση μου αποδείχτηκε συνεπής για μία ακόμα φορά. ʼρχισα να αναζητώ ορισμούς της τέχνης τόσο στο διαδίκτυο, όσο και σε εγκυκλοπαίδειες. Η πρώτη σκέψη την οποία και υιοθέτησα άμεσα ήταν ότι οι πηγές στις οποίες θα ανέτρεχα δεν θα αφορούσαν λεγόμενα δημιουργών comics για πασιφανείς λόγους αντικειμενικότητας. Ξεκίνησα λοιπόν από την Πολιτεία του Πλάτωνα όπου περιέγραφε την τέχνη ως "μίμησις μιμήσεως" και με αμέτρητους ενδιάμεσους σταθμούς διασήμων υπογραφών «βαρύτητας», έφτασα μέχρι τον σχεδόν σύγχρονό μας Teodor Adorno που αναφέρεται σε αυτή, όχι ως αντανάκλαση της πραγματικότητας, αλλά ως την ίδια την πραγματικότητα. Καμία όμως από τις καταγεγραμμένες ερμηνείες δεν με κάλυπτε. Όταν πλέον είχα χάσει αρκετές ημέρες αναζητώντας την απάντηση, συνειδητοποίησα το αυτονόητο: Δεν συμφωνούσα με καμία, γιατί καμία δεν ήταν δική μου!

Πήρα στα χέρια μου ένα comic που τυχαία βρέθηκε μπροστά μου. Και η πρώτη λέξη που ήρθε στο μυαλό μου ήταν «περιαυτολογία». Τα έργα τέχνης ακόμα κι όταν δεν μιλούν για τον δημιουργό τους, μεταφέρουν τις απόψεις, τις πεποιθήσεις ή τις συνήθειες του δημιουργού τους. ʼλλες φορές πάλι, ακόμα κι όταν απλά διηγούνται μία στιγμή ή μία σειρά στιγμών, είναι το μοναδικό βλέμμα του γεννήτορά τους που διαφοροποιεί το κάθε ένα από αυτά. Ακόμα κι αν αποδεχτούμε τη θεωρεία του Πλάτωνα ότι η πραγματικότητα που αντιγράφει η τέχνη, είναι και αυτή αντίγραφο ενός άλλου, νοητού κόσμου, ακόμα και τότε ο δημιουργός αποτελεί το δίαυλο μέσα από τον οποίο διέρχεται η ιδέα για να φτάσει στον δικό μας κόσμο.

Η τέχνη λοιπόν -κατά την προσωπική μου (ταπεινή ή μη) άποψη, είναι περιαυτολογία. Κάτι που δεν είναι η επιστήμη και δεν είναι η τεχνική. Αλλά είναι χωρίς αμφιβολία, τα comics. Η Ενάτη των Τεχνών.