Writer/Artist: Γιώργος Τσούκης

Self-Published

Την εκτίμηση μου για το έργο του Γιώργου Τσούκη την έχω εκφράσει, πριν από αρκετό καιρό, στο review που είχα γράψει για την ΦΑΝΗ. Από τότε, μεσολάβησε η ΖΕΣΤΗ ΣΟΚΟΛΑΤΑ (ακόμη δεν μπορώ να καταλάβω πως αμέλησα να κάνω το review αυτού του comic, παρά τις παραινέσεις του editor) και τώρα, μετά από αρκετή αναμονή, έχω στα χέρια μου το δέκατο τρίτο comic του Τσούκη, με τίτλο ΕΝΤΟΣ ΣΧΕΔΙΟΥ 2, το οποίο είναι και το ντεμπούτο των "Νεοκόμικς".

Τί είναι τα νεοκόμικς, ρωτάτε; Αντιγράφω από το website του δημιουργού:

"Τα Νεοκόμικς είναι κόμικς αλλά και δεν είναι. Τα Νεοκόμικς είναι ένα νέο είδος τέχνης. Τα Νεοκόμικς αλλάζουν την τέχνη. Τα Νεοκόμικς αλλάζουν τον κόσμο. Τα Νεοκόμικς σταματούν πολέμους. Τα Νεοκόμικς αποτρέπουν πολέμους. Τα Νεοκόμικς ξαναχτίζουν πόλεις, όμορφες, μεγαλοπρεπείς. Τα Νεοκόμικς ραγίζουν πέτρινες καρδιές. Τα Νεοκόμικς είναι απλά μελάνι σε χαρτί.

Τα Νεοκόμικς έρχονται να αλλάξουν τον τρόπο που γράφονται και σχεδιάζονται τα κόμικς τα τελευταία 100+ χρόνια.

ΝΕΟΚΟΜΙΚΣ. Μια νέα αφηγηματική γλώσσα. Μια νέα μορφή τέχνης.

Η επανεφεύρεση των κόμικς για τον 21ο αιώνα."

Όπως το αντιλήφθηκα εγώ, αν παραμερίσουμε τον αυτοσαρκασμό των προηγούμενων παραγράφων (και βασιζόμενος, κυρίως, σε αυτά που είπαμε με τον Τσούκη κατά τη διάρκεια του φετινού Comicdom Con), τα Νεοκόμικς είναι μια φιλόδοξη απόπειρα να αλλάξει τους τρόπους αφήγησης και, ουσιαστικά, τον τρόπο με τον οποίο "λειτουργούν" τα comics.

Η πρώτη ευχάριστη έκπληξη ήρθε όταν, πηγαίνοντας να το αγοράσω, "ανακάλυψα" πως για τις δυο πρώτες μέρες κυκλοφορίας (και προφανώς, έως εξαντλήσεως των αποθεμάτων), το ΕΝΤΟΣ ΣΧΕΔΙΟΥ 2 ήταν δωρεάν!!! (Αλήθεια είναι... δείτε και το Deviantart του Τσούκη, για λεπτομέρειες) Ήμουν αρκετά τυχερός ώστε να προλάβω το τελευταίο τζάμπα αντίτυπο στο comic shop που επισκέπτομαι, και μόλις γύρισα σπίτι έκατσα να το διαβάσω.

Να αποσαφηνίσω πως τα Νεοκόμικς εξακολουθούν να είναι μελάνι πάνω στο χαρτί, που σχηματίζει γράμματα και εικόνες, και, συνεπώς, πληρούν τον πολύ γενικό ορισμό που έχω μέσα στο κεφάλι μου για τα comics.

Διαβάζω και ξαναδιαβάζω το ΕΝΤΟΣ ΣΧΕΔΙΟΥ 2. Προσπαθώ να συνειδητοποιήσω τι είναι αυτό ακριβώς που ο Τσούκης ονομάζει νεοκόμικς και πως θα λειτουργούσε σε κάποιο άλλο, πιο επικεντρωμένο στην ιστορία, comic. Υπάρχουν πράγματα που είναι σχετικά προφανή, αλλά και άλλα που (πιθανότατα επειδή λειτουργούσαν τόσο καλά) τα αντιλήφθηκα στη δεύτερη ή στην τρίτη ανάγνωση (και πιθανότατα, άλλα πολλά στοιχεία που δεν τα αντιλήφθηκα καθόλου).

Σίγουρα είναι έντονη η επιρροή του από τα comics της PictureBox - υπάρχουν δισέλιδα που (στα δικά μου μάτια, τουλάχιστον) παραπέμπουν ευθέως στο COLD HEAT ή το STOREYVILLE του Frank Santoro. Η "μουσική" κάθε σελίδας είναι σίγουρα ένα στοιχείο που τα καθιστά Νεοκόμικς, αλλά δε νομίζω πως είναι μόνο αυτό (και λέγοντας "μουσική", δεν αναφέρομαι σε κάτι εντελώς αφηρημένο, αλλά σε κάτι πολύ συγκεκριμένο, όπως θα αντιληφθεί όποιος κοιτάξει έστω και λίγο προσεκτικά το ΕΝΤΟΣ ΣΧΕΔΙΟΥ 2). Ακόμη και επιρροές από τον γίγαντα του animation, Bill Plympton, νομίζω πως αναγνώρισα.

Σε άλλα, πιο "πεζά" και ευδιάκριτα, αξίζει να παρατηρήσει κανείς τον καλοφτιαγμένο ποιητικό λόγο, τις συνεχείς εκπληκτικές αλλαγές ύφους στο artwork και το εξαιρετικό (φτιαγμένο "με το χέρι") lettering.

Αυτό που, τελικά, έχει σημασία, είναι πως όλα τα παραπάνω στοιχεία συνθέτουν ένα εντελώς νέο αποτέλεσμα, που εμένα με άφησε αρκετές φορές με το στόμα ανοιχτό. Είναι απίστευτο το ότι οι εικόνες που εγώ είδα διαβάζοντας το comic, μου ήταν τόσο οικείες. Σε κάποιες περιπτώσεις, μάλιστα, θα στοιχημάτιζα πως είδα εικόνες βγαλμένες από δικές μου εμπειρίες και αναμνήσεις (πράγμα σχεδόν τρομακτικό).

Το ΕΝΤΟΣ ΣΧΕΔΙΟΥ 2 είναι, πιθανότατα, το καλύτερο album του Τσούκη (και να σκεφτεί κανείς ότι το πρώτο, αν και το έβρισκα πολύ καλό, θεωρούσα πως δεν είναι του γούστου μου). Αν και υπάρχουν κάποια σημεία στα οποία μπορεί να διαφωνώ με τις ιδέες που εκφράζονται, οι ικανότητες του δημιουργού και ο τρόπος που αποτυπώνονται στις σελίδες του comic, με κέρδισαν κατά κράτος.

Ο Τσούκης δείχνει ότι δεν έχει μόνο μια ενστικτώδη αντίληψη του Μέσου, αλλά και ότι το κατανοεί πολύ καλά σε θεωρητικό επίπεδο, έτσι ώστε να μπορεί να εισάγει τις δικές του καινοτομίες ή να προσαρμόσει στο δικό του ύφος, καινοτομίες άλλων. Έχω την εντύπωση, μάλιστα, πως πιθανότατα μπορεί να διατυπώσει ιδέες και μεθόδους για τους "μηχανισμούς" των comics (ή/και των νεοκόμικς) και σε θεωρητικό επίπεδο, πέρα από την ικανότητα του να τους προσδίδει πρακτικές εφαρμογές.

Το ΕΝΤΟΣ ΣΧΕΔΙΟΥ 2 είναι μια πολύ σπουδαία κυκλοφορία για τα ελληνικά comics, μια σημαντική στιγμή για τον Γιώργο Τσούκη και ένα υπέροχο comic, που όχι μόνο δεν έχει τίποτε να ζηλέψει από αντίστοιχες ξένες προσπάθειες, αλλά και που έχει κάτι σημαντικό να προσθέσει σε αυτές. Ως αναγνώστης, θα περιμένω σίγουρα με μεγαλύτερη αγωνία από ποτέ τις επόμενες δουλειές που ετοιμάζει.