Συγγραφέας: Γιάννης Κουκουλάς

Επιμέλεια-Διόρθωση: Ανθή Μπίσσα

Εκδόσεις ΚΨΜ

Είναι λίγο δύσκολο να είσαι αναγνώστης comics στην Ελλάδα και να μην έχεις διαβάσει ένα κείμενο του Γιάννη Κουκουλά σχετικό με αυτά. Ο συγγραφέας του παρόντος βιβλίου είναι πολυγραφότατος και έχει την τύχη να έχει δει τα κείμενα του δημοσιευμένα σε εφημερίδες, περιοδικά, καταλόγους φεστιβάλ, κ.α. Ό,τι μπορεί να έχει απήχηση στο ευρύ κοινό. Ξέρετε, τους «απέξω».

Αυτό το απλό και λιτό βιβλίο, είναι μια συγκέντρωση 32 κειμένων του Κουκουλά που έχουν παρουσιαστεί στο παρελθόν, τα οποία δεν έχουν δεχθεί κάποιου είδους επεξεργασία, για αυτή την αναδημοσίευσή τους. Ο συγγραφέας προτίμησε να τα μεταφέρει αυτούσια, αντανακλώντας με αυτόν τον τρόπο την χρονική περίοδο την οποία είχαν γραφτεί. Επέλεξε να χωρίσει το βιβλίο σε τρεις ενότητες (μια για ιστορική αναδρομή, μια για ανάλυση και μια για δημιουργούς και ένα έργο τους) και στην συνέχεια ενέταξε το κάθε κείμενο εκεί που ανήκει.

Το πρώτο για το οποίο θα γκρινίαξω, είναι ο τίτλος που επιλέχθηκε. Δεν είναι παραπλανητικός σε καμία περίπτωση, αλλά από την άλλη δεν αντανακλά ακριβώς το περιεχόμενο του βιβλίου. Με ένα τόσο γενικευμένο τίτλο όπως αυτός, ο ανυποψίαστος αναγνώστης θα περιμένει να βρει μέσα στις σελίδες μια πλήρη καταγραφή της ιστορίας του Μέσου. Πράγμα αδύνατον, γιατί οπωσδήποτε απαιτούνται περισσότερες από τις 244 σελίδες που διαθέτει, για να πραγματοποιηθεί ένα τέτοιο εγχείρημα σωστά. Τόμοι ολόκληροι για την ακρίβεια. Δεν βάζω όμως τον εαυτό μου σε θέση editor, για να παρουσιάσω κάποια αντιπρόταση (την σκαπούλαρα!).

Το δεύτερο πρόβλημα που συνάντησα (χωρίς να έχω προχωρήσει πολύ μέσα στις σελίδες του), ήταν 100% αναμενόμενο. Δεν υπάρχει κάποιος συνδετικός κρίκος ανάμεσα στα κείμενα (πέρα φυσικά ότι όλα αφορούν τη 9η τέχνη), παράγοντας που καθιστά την ανάγνωση του βιβλίου σε μεγάλες δόσεις δύσκολη. Για παράδειγμα, μου φαίνεται κάπως περίεργο να διαβάζω μια απολαυστική καταγραφή του γενεαλογικού δέντρου των Duck (των γνωστών της Disney), να την ακολουθεί μια ανάλυση στο θέμα με τα διαβόητα σκίτσα του Μωάμεθ (από τα πιο ενδιαφέροντα άρθρα που συνάντησα εδώ) και στο καπάκι να υπάρχει μια ιστορική αναδρομή στους super-heroes. Όλα αυτά τα παραπάνω, με αυτή την σειρά είναι κάπως…περίεργα!

Επίσης, από την φύση τους πολλά κείμενα (ειδικά αυτά που αφορούν το ιστορικό μέρος) είναι μια συνεχή αναφορά ονομάτων και τίτλων, χωρίς να γίνεται κάποια βαθύτερη ανάλυση. Απόλυτα κατανοητό και λογικό το παραπάνω, αν αναλογιστεί κανείς ότι αρχική τους δημοσίευση είχε γίνει σε μέσα ενημέρωσης που έχουν σκοπό να προσφέρουν ενημέρωση σε μια μεγάλη μερίδα του πληθυσμού. Δεν το καταλογίζω σαν αρνητικό, ως προς τον τρόπο γραφής ή τις πληροφορίες που προσφέρουν, απλά η ανάγνωση πολλών μαζί για τις ανάγκες αυτού του review, όπως και να το δω, με κούρασε λίγο.

Με όλα αυτά που έχω γράψει μέχρι στιγμής, θα υποθέσετε ότι έχω βγάλει το καλό μου φτυάρι (αυτό που μου χάρισαν οι συνεργάτες στο Comicdom πριν από μερικές εβδομάδες στις γιορτές) και έχω αναλάβει το αγαπημένο μου πόστο. Κάνετε λάθος! Και τα δυο ελαττώματα (σύμφωνα πάντα με την προσωπική μου άποψη )που ανέφερα στις προηγούμενες παραγράφους, ήταν αδύνατο να αποφευχθούν. Προσωπικά, βρήκα πολλά κείμενα που είχαν κάτι να μου πουν, για πτυχές αυτού του πάθους μου αυτού που δεν γνώριζα, ή δεν είχα ενδιαφερθεί να μάθω (ποιες ήταν οι πρώτες εκδοτικές απόπειρες εντός της Ελλάδας, που φιλοξενούσαν έλληνες δημιουργούς, για παράδειγμα). Ακόμα και να γνώριζα το αντικείμενο καλά, η ανάγνωση μου ήταν εξίσου προσεκτική, μόνο και μόνο για να διαβάσω την άποψη του Κουκουλά . Άποψη διατυπωμένη με γραφή που δεν κουράζει και πολλές φορές κράτησε αμείωτο το ενδιαφέρον μου (όπως στο «Τα δανικά σκίτσα του Μωάμεθ», το οποίο ήδη το είχα αναφέρει πιο πάνω).

Βέβαια, στο τομέα στον οποίο εξειδικεύομαι – τα αμερικανικά comics δηλαδή – εντόπισα μερικά λαθάκια. Π.χ το δεύτερο volume του ASTRO CITY δεν κυκλοφόρησε από την DC/Wildstorm, αλλά από την Image (όπως και το πρώτο) υπό το imprint Homage της Wildstorm, μιας και η συνεργασία του εκδότη της Jim Lee με τη DC δεν είχε γίνει ακόμα. Όπως επίσης και η συχνότητα κυκλοφορίας του δεν ήταν μηνιαία, παρά τις φιλότιμες προσπάθειες των δημιουργών. Ή ακόμα ότι ο Millar έχει ολοκληρώσει το THE UNFUNNIES, γιατί αν έχει γίνει αυτό, τότε τα παιδιά από το Relax μου οφείλουν μερικές εξηγήσεις για την τύχη του τρίτου και τέταρτου τεύχους της σειράς (χιούμορ τέλος, στην πραγματικότητα αυτή η σειρά παραμένει ανολοκλήρωτη). Μια πιο προσεκτική έρευνα και διασταύρωση πληροφοριών θα ήταν προτιμότερη, και δεν μπορώ να γνωρίζω αν έχουν γίνει παρόμοια λάθη και ανακρίβειες και σε άλλα κείμενα, όταν το αντικείμενο τους δεν το κατέχω εξίσου καλά.

Κλείνοντας, πιστεύω ότι αυτή η έκδοση αφορά περισσότερο κάποιον που θέλει να κάνει τα πρώτα του βήματα στον αχανή κόσμο των comics, ή που ενδιαφέρεται μέχρι στιγμής μόνο για ένα συγκεκριμένο τομέα (π.χ. super-heroes), αγνοώντας τους υπόλοιπους. Το βιβλίο αυτό δεν καλύπτει τα πάντα (και ούτε είναι αυτή η πρόθεση του) αλλά προσφέρει πολλές κατευθύνσεις, για κάθε ενδιαφερόμενο. Από εκεί και πέρα, ο καθένας είναι υπεύθυνος για το δρόμο που θα επιλέξει, ή αν θα προτιμήσει να εξερευνήσει άγνωστα μονοπάτια.