Initiating The Uninitiated

Καλώς ήρθατε στο πρώτο installment του THINK TANK, της ολοκαίνουργιας στήλης του COMICDOM! Μια στήλη που... θα σας στείλει! (bad joke moment)

Όσοι από σας περιμένατε την πραγματοποίηση των εγκαινίων να γίνει πανηγυρικά από έναν εκ των δυο editors (ή γιατί όχι και τους δυο μαζί), you're shit out of luck. Μετά από σύντομές διαδικασίες (και ελαφρώς αμφιλεγόμενες, ως προς δημοκρατικό τους πνεύμα, για να είμαι ειλικρινής - βλέπε: πονηρό βλέμμα Κατιρτζιγιανόγλου, σε συνδυασμό με το ανάλογο χαμογελάκι και τον αποφασιστικό τόνο της φωνής του Σακαρίδη), η απόφαση ήταν οριστική και αμετάκλητη: Το ξεκίνημα θα το κάνω εγώ!

Αρκετά όμως με τις σάλτσες, πάμε στην ουσία - δεν το γλιτώνω. Το θέμα που θα προσπαθήσω να προσεγγίσω σήμερα είναι σίγουρα γνώριμο στους περισσότερους από εσάς.

Ως καλοί αναγνώστες comics και γενικότερα, λάτρεις του Μέσου, σίγουρα έχετε κάνει, κατά καιρούς, την απόπειρα να δώσετε σε κάποιον μη-αναγνώστη να διαβάσει ένα comic που προσωπικά θεωρείτε -το λιγότερο- αξιόλογο. Το έναυσμα για αυτή την πράξη δεν είναι ανάγκη να είναι ιδιαίτερα φιλοσοφημένο. Μπορεί να είναι μια πρόσφατη, εμπορικά επιτυχημένη, μεταφορά ενός comic στη μεγάλη οθόνη (οπότε -λογικότατα- προτείνετε το υλικό που αποτέλεσε πηγή έμπνευσής) ή πολύ πιο απλά, επειδή έτσι σας την βάρεσε, βρε αδερφέ! Το αποτέλεσμα, σε συντριπτικό βαθμό (κάπου 90%), είναι απογοητευτικό. Ο άνθρωπος στον οποίο δώσατε το comic, μπορεί να το έχει στην κατοχή του ακόμη και για μήνες, χωρίς όμως να καθίσει να το διαβάσει, ή απλά να έχει περιοριστεί σε ένα γρήγορο ξεφύλλισμα. Κάποιοι πιο τολμηροί (το 10% που περισσεύει), θα το διαβάσουν, μπορεί και να τους αρέσει, όμως, παρ' όλα αυτά, η στάση τους απέναντι στην αγαπημένη μας μορφή Τέχνης, θα παραμείνει, πάνω κάτω, ίδια - they couldn't care less.

(Τα παραπάνω ποσοστά είναι πλασματικά και τα χρησιμοποιώ ως χαριτωμενιά. Οι δικές μου απόπειρες έχουν στεφθεί με 100% αποτυχία - και μέσα σε ζελατίνα να τα έδινα, θα τα έπαιρνα πίσω άθικτα.)

Ας δούμε, λοιπόν, γιατί συμβαίνει αυτό - τουλάχιστον με βάση όσα αντιλαμβάνομαι και πιστεύω εγώ. Πρώτα, όμως, ας εξετάσουμε τα δικά μας κίνητρά για αυτόν τον ιδιόμορφο "προσηλυτισμό". Οι απόψεις μου πάνω στο θέμα ενδέχεται να σας ξενίσουν.

Για ποιο λόγο προσπαθούμε να πείσουμε τους outsiders να διαβάσουν comics; Μήπως είναι η αγάπη που έχουμε για το Μέσο που μας κάνει να φερόμαστε αναλόγως; Μήπως ο καθένας από εμάς είναι της απόψεως ότι τα comics είναι μια σεβαστή μορφή Τέχνης, που της αξίζει μεγαλύτερη αναγνώριση και κατά συνέπεια, κάνουμε ότι περνάει από το χέρι μας για να τα διαδώσουμε στον "έξω κόσμο";

Πολύ σωστά, μπράβο σας και έχετε το δίκιο μαζί σας. Αυτή, όμως, δεν είναι όλη η αλήθεια.

Πρωτίστως, το κάνουμε για ΜΑΣ!

Τα comics έχουν το "στίγμα" της παιδικότητας (και θα συνεχίσουν να το έχουν - all signs point to that, αν και αυτό είναι ένα εντελώς άλλο, πολύ μεγάλο, θέμα). Ο μέσος άνθρωπος πιστεύει πως τα comics απευθύνονται σε παιδάκια και όποιος ενήλικος είναι διατεθειμένος να διαθέσει χρόνο και χρήμα για αυτά, δεν μπορεί να είναι και πολύ σοβαρός. Έχει μείνει πίσω. Η συγκεκριμένη άποψη μπορεί να χαρακτηριστεί, στην καλύτερη περίπτωση, ρηχή (και στη χειρότερη, άκρως προσβλητική) και είναι βασισμένη -όπως και άπειρες άλλες λανθασμένες απόψεις- στην άγνοια. Είναι λογικό, λοιπόν, ο αναγνώστης comics (η ακόμη περισσότερο, ο "fan") θέλει να σταματήσει να είναι "ο τύπος που διαβάζει αυτά τα 'Μίκυ Μάους'" και να κερδίσει το σεβασμό που θεωρεί ότι του αναλογεί. Ξέρει ότι η θεματολογία των comics είναι πολύ πιο πλούσια από ότι ενδεχομένως φανερώνεται με την πρώτη ματιά σε κάποιον άσχετο, αλλά ακόμα πιο σημαντικό είναι πως τα αγαπάει. Έλα, όμως, που το αντικείμενο της αγάπης του, δεν γίνεται δεκτό από τον κοινωνικό του περίγυρό. Φυσιολογικά, κάνει ποικίλες απόπειρες να δείξει τη "μαγεία" που κρύβεται στις πολύχρωμες σελίδες, σε κάποιον από τους "εκτός". Αν τον κερδίσει, τότε κερδισμένος δεν βγαίνει μόνο ο μυημένος, αλλά και ο αυτός που τον μυεί.

Είναι τελικά τόσο απλό. Κανείς δεν θέλει αυτό που αγαπάει να απορρίπτεται από τους άλλους. Η απόρριψη ενός σημαντικού παράγοντα της ζωής του καθενός, ενοχλεί. Ο εκάστοτε "παραλήπτης υλικού", όμως, γιατί δεν συμμορφώνεται; Γιατί, αντί να διαβάζει Dan Clowes, Alan Moore, ή έστω Brian Michael Bendis (αυτά τα τρία ονόματα στην ίδια πρόταση είναι κάπως... spooky), προτιμά να κάθεται και να βλέπει FAME STORY, με τα ατάλαντα, άφωνα ξέκωλα και τα μαλιοτραβήγματα που το συγκεκριμένο reality προσφέρει σε αφθονία;

Επειδή, αγαπητοί μου, ο "αναγνώστης" διαμορφώνεται μέσα σε κάθε άνθρωπο στα πρώτα χρόνια της ζωής του. Σχεδόν ισχύει το "γεννιέται, δεν γίνεται". Αν υπάρξουν τα σωστά ερεθίσματα σε μικρή ηλικία, τότε το μικρό και εύπλαστο μυαλό ενός παιδιού, θα στραφεί στο βιβλίο ή τέλος πάντων, σε κάποιου είδους ανάγνωσμα. Για την γενιά μου ήταν τα ΣΟΥΠΕΡΜΑΝ του Ψαρόπουλου, τα ΣΠΑΪΝΤΕΡ-ΜΑΝ του Καμπανά και φυσικά, τα άπειρα comics της Disney που κυκλοφορούσαν παντού. Τα άτομα της δικής μου γενιάς (στην οποία ανήκουν ο Ηλίας, ο Δημήτρης και ο Νίκος) μπήκαμε από μικροί "στο κόλπο". Με το που μαθαίναμε να διαβάζουμε, είχαμε τα εγχώρια comics, που μας περίμεναν να τα ανακαλύψουμε. Από τότε, δεν έχουμε σταματήσει και ο καθένας συνεχίζει, με το δικό του τρόπο, την εξερεύνηση όλων των πτυχών (ή τέλως πάντων, όσων θέλει να εξερευνήσει ο καθένας) αυτής της πλούσιας κουλτούρας.

Δεν ξεχνάω, βέβαια, ότι υπάρχουν διακυμάνσεις στο πόσο χρόνο αφιερώνει ένας σημερινός άνθρωπος στο διάβασμα. Ορισμένοι περιορίζονται στις αθλητικές εφημερίδες, ή ακόμη χειρότερα, στις άθλιες lifestyle φυλλάδες, στο βωμό των οποίων θυσιάζονται άπειρα αθώα δεντράκια. ʼλλοι διαβάζουν, με μεγάλη ευχαρίστηση, βιβλία, αλλά δεν πλησιάζουν ένα comic, ούτε υπό την απειλή παρακολούθησης ολόκληρου του προγράμματος της Βέρας Λάμπρου. Εμείς, παρ' όλα αυτά, επιμένουμε να θέλουμε να τους μυήσουμε σε ένα νέο και μαγευτικό κόσμο, για να μας φύγει και από εμάς η ταμπέλα του "ανώριμου". Τί κάνουμε τότε;

Τίποτα απολύτως. Don't bother. Δεν χρειάζεται!

Το πώς θα περνάει ο καθένας τον ελεύθερο χρόνο του, είναι δική του επιλογή. Αν δεν γίνεται αποδεκτή, γράψτε τους! Δεν υπάρχει λόγος σύγχυσης ή έναρξης σταυροφοριών εις το όνομα της 9ης Τέχνης. Ενάντια σε κολλημένα μυαλά, είναι ανώφελο, είναι σπατάλη ενέργειας και χρόνου. Αν το δω και από μια πιο ελιτιστική σκοπιά, εκείνοι χάνουν.

Λοιπόν, αγαπητοί επισκέπτες του site μας: σταματήστε να δανείζετε comics δεξιά και αριστερά. Απολαύστε τα για την πάρτη σας, γιατί όπως είχε πει και ο Warren Ellis,

"We all enter comics on our own. Moving into the fictional world of a graphic novel is not a group pursuit. It is the act of one reader, with one copy of one comic. We all come in alone."

Δώστε μόνο αν κάποιος σας το ζητήσει. Εκεί ίσως να υπάρχει κάποια ελπίδα, όλα τα άλλα είναι ανώφελα.

Και σας παρακαλώ, κάποιος να το πει και στον αγαπητό Erik Larsen, που προβληματίζεται στο τελευταίο installment της στήλης του, για το ποιο comic να δώσει σε μια γυναίκα.

(Όχι, αν αναρωτιέστε, δεν είχα διαβάσει τη στήλη του Larsen προτού αποφασίσω να γράψω αυτό το κατεβατό)